Τρίτη, 31 Δεκεμβρίου 2013

Τα Κάλαντα







Πρόκειται για έναν από τους πιο ξακουστούς πίνακες στην ιστορία της ελληνικής ζωγραφικής. "Τα Κάλαντα" του Νικηφόρου Λύτρα. Ένα έργο που μας έρχεται από το 1872, σχεδόν 150 χρόνια πριν.

Από τις περιπτώσεις εκείνες που μια εικόνα μιλάει όσο χίλιες λέξεις - τα "Κάλαντα" συνιστούν παράθυρο σε μια άλλη εποχή και έχουν συζητηθεί όσο λίγοι πίνακες ζωγραφικής στη χώρα μας. Το έργο ξεχωρίζει όχι μόνο για το φανερό του μέρος και την απεικόνιση του μιας παλιάς αυλής και των 5 παιδιών (διαφορετικής εθνικότητας και καταγωγής) που λένε τα κάλαντα... Μα και για τους συμβολισμούς που εμπεριέχει.

Καταρχάς τα παιδιά είναι διαφορετικής καταγωγής μεταξύ τους. Σε καιρούς όπως ο σημερινός, που αναβιώνουν αντιλήψεις φανατισμού και ρατσισμού, εθνικισμού και μισαλλοδοξίας, ο ζωγράφος μας υπενθυμίζει το γνήσιο πνεύμα των εορτών - το πνεύμα που ενστερνίζονται τα παιδιά του πίνακα. Ο σκοπός και το τραγούδι όλων είναι κοινός. Δεν γνωρίζει χρώμα ή διακρίσεις.

Οι συμβολισμοί του έργου έχουν γίνει αντικείμενο άφθονων συζητήσεων. Πλάι δεξιά βλέπουμε ένα άγαλμα που παραπέμπει στη Νίκη της Σαμοθράκης. Απέναντι του, και σχεδόν στο ίδιο ύψος, στέκεται μια κοινή σκούπα - ή ό, τι απέμεινε από αυτήν. Το ξεραμένο δέντρο στο βάθος, δεμένο σ' έναν πάσσαλο προκειμένου να μη πέσει, και το παιδί που κρύβεται και παρατηρεί πίσω από τον τοίχο, όλα φαίνεται να εξυπηρετούν έναν σκοπό... Το ίδιο όμως και η μητέρα με το μωρό, που παρατηρεί τα παιδιά με χαρά στο πρόσωπο της, καθώς και το λαμπρό χαμόγελο του κεντρικού παιδιού, ενός μελαψού μικρού τυμπανιστή...








Πάντα αγαπούσα το έθιμο με τα κάλαντα. Θυμάμαι με πόση χαρά εξορμούσα ο ίδιος, στα παιδικά μου χρόνια, με το τριγωνάκι στο χέρι, γυρνούσα εδώ κι εκεί στις γειτονιές και παρέδιδα ερμηνείες που θα ζήλευε και ένας... Παβαρότι!

Περισσότερο και από το υλικό κομμάτι της ανταμοιβής, απολάμβανα το στοιχείο της εξερεύνησης, της περιπλάνησης - για μία και μοναδική φορά μου δινόταν η ευκαιρία να μπω σε σπίτια, να δω ανθρώπους που δεν ξέρω, να ρουφήξω με το βλέμμα μου το εσωτερικό διαμερισμάτων, στολισμένα με το δέντρο τους, φορώντας τα γιορτινά τους ρούχα. Ήταν τόσο όμορφη η αίσθηση: οι πόρτες ανοιχτές, τα πρόσωπα να σου χαμογελάνε. Και εσύ να γυρνάς ζωηρά σαν καλικατζαράκι, χαρούμενος, περιμένοντας να μαζέψεις αρκετά χρήματα για να αγοράσεις ένα απλό δώρο στον εαυτό σου.



Εύχομαι σε όλους μας Καλές Γιορτές ένα πραγματικά όμορφο, δημιουργικό και πολύχρωμο, σαν πίνακας ζωγραφικής, καινούργιο έτος!






4 σχόλια:

  1. Ακριβώς αυτό.....η περιπλάνηση, η εξερέυνηση αλλά και το γέλιο που έριχνα με τους άλλους μπόμπιρες όταν περιπλανιόμασταν για να πούμε τα κάλαντα θα μου μείνουν αξέχαστα...είναι απο τις πιό όμορφες αναμνήσεις μου !
    Σήμερα..μας τα είπανε κάτι γλυκύτατοι μπόμπιρες και τα έλεγαν και δυνατά..πολύ φάση..χάχά...και η γατοπαρέα μας βάρεσε ομαδικά παράνοια...άμα τους έβλεπες θα ξεκαρδιζόσουν στα γέλια !!
    Αυτός ο πίνακας είναι πανέμορφος και ποτέ δέν είχα παρατηρήσει τους συμβολισμούς του!!
    Εύχομαι να έχεις μιά μαγική πρωτοχρονιά και ο καινούριος χρόνος να σου φέρει υγεία, χαρές, πολύ αγάπη και ό,τι άλλο επιθυμείς αγαπημένε τρελοκούνελε...να είσαι πάντα καλά!!
    Αγκαλιές και φιλιά !!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Nα σαι καλά Μυρσίνη τρελοκόριτσο! Ήμουν βέβαιος πως ανήκεις στην κατηγορία εκείνη που απολάμβανε τα κάλαντα μικρή. Καλή χρονιά και σε σένα και όσους αγαπάς!! Και να προσέχεις τους γάτους σου!

      Διαγραφή
  2. Χρόνια Πολλά και καλή χρονιά φίλε κούνελε, και σε όλο τον κόσμο. Ύγεια, αγάπη, δημιουργία και αισιοδοξία ! Ό,τι επιθυμεί ο καθένας για τη νέα χρονιά να το καταφέρει (μόνος του εννοείται, τί Αη-Βασίληδες και ιστορίες) !

    Ε, ρε τα κάλαντα ! Εμένα με τα αδέρφια μου μας πήγαινε η μάνα μου στην τράπεζα όπου δούλευε, και φεύγαμε με μικρές περιουσίες. Μέχρι και συνάλλαγμα μας είχαν δώσει μια φορά ! Μετά τα λέγαμε στο λεωφορείο όταν γυρνούσαμε, στα μαγαζιά της γειτονιάς, σε περίπτερα, γείτονες, συγγενείς ... Και μετά, πλακωνόμασταν για τη μοιρασιά. Αξέχαστες εποχές. (το χάλασα το εορταστικό κλίμα με μικρο-χρηματικές διαφορές).

    Χρόνια Πολλά και πάλι (το ξανάφτιαξα)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Τσκ, τσκ, απαράδεκτος, σκέτος πίθηκος! Μα να μιλάς για συνάλλαγμα και τράπεζες? Που είναι η μαγεία??

      Χρόνια πολλά ρε αγόρι! Καλή χρονιά και σε σένα και όλο τον καλό τον κόσμο! Να μαστε καλά να τα λέμε (και να τα γράφουμε, όντας bloggers!).

      Διαγραφή

You Might Also Like

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...