Τρίτη, 28 Οκτωβρίου 2014

"Που είσαι τώρα και σ' έχω χάσει, μικρέ μου ήρωα Γιώργο Θαλάσση"





Ήταν 1953 όταν κυκλοφόρησε για πρώτη φορά ο "Μικρός Ήρως". Ένα από τα μακροβιότερα περιοδικά στην ιστορία του ελληνικού τύπου και ένα από τα αγαπημένα αναγνώσματα χιλιάδων παιδιών στα πέτρινα εκείνα χρόνια της δεκαετίας του 50 και του 60.

Μια περίοδος στη διάρκεια της οποίας η αναφορά στην Αντίσταση ενάντια στις φασιστικές δυνάμεις των Ιταλών και των Γερμανών προσέκρουε στο ευαίσθητο θέμα της πόλωσης που σημάδεψε την ελληνική κοινωνία. Πως να αναφερθείς στην Αντίσταση, και μάλιστα σε παιδιά, χωρίς να θίξεις τον πολιτικό διχασμό που θα οδηγούσε στον Εμφύλιο; Αυτό σε μια περίοδο (στα χρόνια της δεκαετίας του 50) στη διάρκεια της οποίας βασίλευε απόλυτα το ψυχροπολεμικό κλίμα στη χώρα μας; Τότε που κυριαρχούσε η πολιτική των ανακτόρων, της μετεμφυλιακής Δεξιάς και της αντικομμουνιστικής υστερίας;

Τη λύση επιχείρησαν να δώσουν οι δημιουργοί του "Μικρού Ήρωα". Ο συγγραφέας Στέλιος Ανεμοδουράς και ο σκιτσογράφος Βύρων Απτόσογλου... Οι ήρωες τους ήταν τρία Ελληνόπουλα που μάχονταν ενάντια στον κατακτητή, χωρίς να θίγουν όμως συγκεκριμένα ζητήματα πολιτικής τοποθέτησης... Απουσίαζαν τόσο οι αναφορές στην ΕΑΜική Αριστερά, όπως και στην αντίσταση που πρόβαλαν οι μη-αριστερές δυνάμεις... Ο εχθρός ήταν ένας: o φασίστας κατακτητής. Και η αντίσταση ήταν ενιαία.





***


Κάπως έτσι ξετυλίχθηκαν οι περιπέτειες του Γιώργου Θαλάσση, της Κατερίνας και του "Σπίθα". Και διήρκεσαν 16 ολόκληρα χρόνια - όταν και η κυκλοφορία του περιοδικού διεκόπη απότομα από το καθεστώς της Χούντας. Το περιοδικό έμελλε να κυκλοφορήσει πάλι μελλοντικά... μα η διακοπή του και μόνο, την συγκεκριμένη χρονική περίοδο, σημαίνει πολλά. Φαίνεται φάνηκε επικίνδυνη για ένα δικτατορικό καθεστώς η κυκλοφορία ενός περιοδικού όπως αυτό.

Ίσως πάλι να έπεσαν πάνω σε εκείνη την εικόνα της Κατερίνας (που παρουσιάζουμε εδώ), η οποία εκσφενδονίζει ένα μπουκάλι με βενζίνη ενάντια στο τανκ. Ίσως να σκέφτηκαν πως τα δικά τους τανκς έμοιαζαν πολύ με εκείνα των Γερμανών κατακτητών.





Γιατί, βλέπετε, τα άρματα του φασισμού είναι πάντα τα ίδια άρματα. Είτε είναι ιταλικά, είτε γερμανικά, είτε ελληνικά. Και αν ο "Μικρός Ήρως" δεν έθιγε συγκεκριμένες πολιτικές προτιμήσεις, ένα είναι βέβαιο: η δράση του δεν στρεφόταν μόνο ενάντια στον κατακτητή της χώρας, τα χρόνια του Πολέμου... Μα ενάντια στον τύραννο του φασισμού, γενικότερα.

Γιατί ήταν ο φασισμός και η ιδεολογία του εκείνα που ώθησαν τον Μουσολίνι και τον Χίτλερ να στραφούν τότε, τα χρόνια εκείνα, ενάντια στη χώρα μας, μα και σε τόσες άλλες. Ο φασισμός και ο εθνικισμός, η διεστραμμένη ιδέα περί ανωτερότητας ενός έθνους (οποιουδήποτε έθνους, δεν έχει σημασία) έναντι των άλλων, η παρανοϊκή αντίληψη πως υφίστανται ανώτερες "ράτσες" και κατώτερες και η εξίσου διεστραμμένη υποταγή ενός λαού σε έναν "ηγέτη"... Ο φασισμός και οι πολεμοχαρείς ορέξεις του ήταν που αφύπνισαν την σαδιστική μανία των λαών και τους μετέτρεψαν σε αδυσώπητους κατακτητές.

Να το θυμόμαστε αυτό σήμερα, όταν κάποιοι υψώνουν το χέρι τους φασιστικά, βαδίζουν στρατιωτικά, υποτάσσονται στον δικό τους "ηγέτη", επιθυμούν την κατάλυση κάθε ελευθερίας και αποκαλούν τους εαυτούς τους "πατριώτες". Και πανηγυρίζουν μεν το "ΟΧΙ", όπως όλοι, μα προσπερνούν πως χωρίς τον φασισμό - χωρίς την ιδεολογία του - δεν θα είχε υπάρξει ούτε Μουσολίνι... ούτε Χίτλερ... ούτε Κατοχή... ούτε όλη η μαυρίλα της δεκαετίας του 40.

Ο αγώνας ενάντια στον κατακτητή είναι πάντα και αγώνας ενάντια στον φασισμό - σε κάθε του μορφή και απόχρωση.






***


Κλείνω με ένα απόσπασμα από τον "Μικρό Ήρωα", από το τεύχος 103, με τίτλο "Στα Δόντια της Κόμπρας"...

"Eίσαι ένας δολοφόνος Σουλτς, ένας αρχιεγκληματίας αντάξιος του αρχηγού σου, του Χίτλερ! Είσαι ένα ανθρώπινο κτήνος που μολύνει με την παρουσία του τη γη! Έχεις δολοφονήσει με αφάνταστα μαρτύρια εκατοντάδες αθώους ανθρώπους, που το μόνο έγκλημα τους ήταν ότι ήθελαν να ζήσουν ελεύθεροι!"

"Δεν είμαι κοινός εγκληματίας!" απαντάει ο Γερμανός με φωνή που τρέμει. "Ό,τι έκανα το έκανα για την πατρίδα μου και τον αρχηγό μου!"

"Δεν πολεμά κανείς για την πατρίδα του όταν σκοτώνει αθώους ανθρώπους χωρίς λόγο! Δεν πολεμά για την πατρίδα του εκείνος που βασανίζει γυναίκες και παιδιά για να ικανοποιήσει τα σαδιστικά του ένστικτα! Πολεμούν για την πατρίδα τους μόνο εκείνοι που μάχονται τίμια και αντρίκια και ιπποτικά, κι όχι εκείνοι που εκτελούν ομαδικά έναν λαό με το εκτελεστικό απόσπασμα και με την πείνα".




11 σχόλια:

  1. Όμορφη ανάμνηση σε δύσκολες εποχές "Κούνελε", πολύ χαρακτηριστική η αναφορά σου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Από τις πιό γλυκές αναμνήσεις των παιδικών μου χρόνων!!!

      Διαγραφή
  2. Θυμάμαι πόση εντύπωση μου είχε κάνει στην επιθεώρηση "Το τραμ το τελευταίο" του Ελεύθερου Θεάτρου (1976), το σκετσάκι με τον Μικρό Ήρωα.
    Έπαιζε τότε η νέα ντριμ τιμ: Σταμάτης Φασουλής, Άννα Παναγιωτοπούλου, Μίμης Χρυσομάλλης, Υβόνη Μαλτεζου, Ντίνος Λύρας κ.ά.
    Οι δύο τελευταίοι ως Κατερίνα και Γιώργος Θαλάσσης. Ακούγεται το θρυλικό "Πού είσαι τώρα και σ' έχω χάσει Μικρέ μου Ήρωα, Γιώργο Θαλάσση" από τον Λουκιανό Κηλαηδόνη. Θυμάμαι ακόμα και τη σκηνή: να ζητά ο Φασουλής (ως πιτσιρικάς) από τον Λύρα (ως Θαλάσση) να του αφηγηθεί τις περιπέτειές του, με την προτροπή, "Γιώργο, Γιώργο, στο Κάιρο".
    Να είσαι καλά, με τις όμορφες αναρτήσεις σου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πραγματικά πολύ όμορφη ανάμνηση, Λωτοφάγε. Ευχαριστούμε που τη μοιράστηκες μαζί μας!

      Διαγραφή
  3. Μου σηκώνεται η τρίχα! Δυστυχώς ο πατέρας μου δεν έχει κρατημένα τεύχη αλλά θα κάνω μία κρούση σε άλλους συγγενείς. Και να σκεφτείς ρε κούνελε ότι όλη αυτός ο εφιάλτης της φασιστικής ιδεολογίας ξεκίνησε από έναν πειραγμένο παρανοϊκό ψευτοφιλόσοφο. Σαν να λέμε ξυπνάω εγώ μια μέρα και σας λέω παιδιά είμαστε πχ ιπτάμενα ρομπότ, ελάτε να πέσουμε από τον 8ο όροφο. Βέβαια το όλο κακό ξεκίνησε από την αρχαία Ρώμη. Το μεγαλείο της Pax Romana ήθελαν και θέλουν να αναβιώσουν όλοι αυτοί. Το βάρος της ευθύνης πλέον πέφτει στους ώμους μας.
    Ανήκουστο ρε παιδί μου μια χούφτα τρελοί να κάνουν μπάχαλο όλο τον κόσμο. Ανήκουστο!
    Τις καλημέρες μου! Με συγκινησες πφφφφ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χεχεχε... άτιμο πράγμα η συγκίνηση... μα σημαντικό! Θα ακουστεί... άκαρδο, μα χαίρομαι που σου την προκάλεσα! Πέραν αυτού, σωστά αναφέρθηκες στην Pax Romana, δεν ήταν λίγα τα στοιχεία που θέλησαν να αντλήσουν οι φασίστες από τη Ρώμη (αν και μόνο "Pax" δεν είναι ο φασισμός στην ουσία του). Πέραν αυτού, μακάρι να ήταν απλά ένας ψευτοφιλόσοφος που δημιούργησε την ιδεολογία του φασισμού, μα πρόκειται για ένα κοινωνικο-οικονομικό φαινόμενο με μεγάλη επιρροή στις απαίδευτες μάζες (όπως απέδειξε η ιστορία)... Στην περίπτωση αυτή, δεν ήταν μόνο η χούφτα των τρελών... μα και όλοι όσοι τους υποστήριξαν - και αυτό είναι το πιο τρελό και φοβερό όλων.

      Δε βαριέσαι... έχουμε τον Γιώργο τον Θαλάσση εμείς. Δε μασάμε. Την καλημέρα μου!

      Διαγραφή
    2. Μα αυτό είναι που σε τρελαίνει. Που κοντά στους τρελούς αποτρελάθηκαν και οι υπόλοιποι. Τελικά αρχίζω να πιστεύω πως δεν είναι ζήτημα νοημοσύνης το πράγμα αλλά ζήτημα χαρακτήρα. Άμα είσαι μισάνθρωπος, είσαι μισάνθρωπος, πάει και τελείωσε!
      (Δεν ξέρω αν κολλάει στην κουβέντα μας, αλλά θα προσθέσω και κάτι που είδα προχθές σε μια εκπομπή για τον β’ παγκόσμιο. Όταν λέει ήρθαν οι Ιταλοί στα νησιά μας και τη Νότια Ελλάδα, υπήρχαν λέει μπόλικοι Ιταλοί στρατιώτες αντιφασίστες που ζητούσαν από τους Έλληνες να τους φυγαδεύσουν από τους διοικητές τους! Που αυτό για μένα δείχνει ένα ήθος τουλάχιστον και ένα δείγμα πολιτισμού. Αλλά για αντίστοιχες περιπτώσεις Γερμανών δεν άκουσα. Οκ δεν θέλω να βγάλω κάποιο συμπέρασμα γιατί είναι άδικο να ομαδοποιούμε τους ανθρώπους, αλλά την αρνητική μου σκέψη μια φορά την έκανα.)

      Διαγραφή
  4. Θυμάμαι μικρός που το διάβαζα κι άλλαζα τεύχη με τους φίλους μου
    "Τι να σου πω, τι να σου πω
    που να μην το `χει πει κανένας για κανέναν,
    εγώ μονάχα ένα πράγμα θα σου πω.
    Μου φτάνει πως μεγάλωσα με σένα."

    Τι κι αν πέρασαν τόσα χρόνια, τίποτα δεν άλλαξε..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Νομίζω δε χρειάζεται να συμπληρώσω κάτι, φίλε Μορφέα... Να σου στείλω απλά την καλησπέρα μου!

      Διαγραφή
  5. θυμαμαι αρκετα μικρη που τα μαζευε ο θειος μου αλλα η αληθεια ειναι δεν τα πολυκαταλαβαινα τοτε...προτιμουσα λουκυ λουκ και αστεριξ, αν και σιγουρα τωρα θα τα εκτιμουσα περισσοτερο.

    πολυ ωραια αναρτηση κουνελε! και οι αναμνησεις των μεγαλυτερων παιδιων απο πανω με συγκινησαν πολυ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Noμίζω και γω πως οι σκέψεις που μοιράστηκαν μαζί μας τα παιδιά τα λένε όλα... Χαιρετώ, Γάτα!

      Διαγραφή

You Might Also Like

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...