Τρίτη, 18 Νοεμβρίου 2014

Το Μέσο είναι το Μήνυμα






Επιστρέφοντας χθες αργά στο λαγούμι μου, έτυχε να σκοντάψω σε κάποιο ρεπορτάζ ενός τηλεοπτικού δελτίου, το οποίο ξεπρόβαλε απότομα σαν πέτρα από το έδαφος. Δέκα δευτερόλεπτα ήταν αρκετά για να στρέψω πέρα το βλέμμα μου, ενοχλημένος, και να πω στο πρόσωπο που παρακολουθούσε το δελτίο να το χαμηλώσει, μέχρι να φύγω. Καλώς ή κακώς, δεν παρακολουθώ ειδήσεις, βλέπετε.

Δέκα δευτερόλεπτα ωστόσο ήταν αρκετά για να επιβεβαιώσω πως τα δελτία ειδήσεων κινούνται σε μια δική τους διάσταση, όσο αφορά το πέρασμα του χρόνου. Είναι φοβερό, μα ο χρόνος δε φαίνεται να κυλάει γι' αυτά. Σαν κασέτα, παίζουν συνέχεια στο repeat.

"Επεισόδια στα Εξάρχεια. Ζωντανή αναμετάδοση. Επεισόδια. Σπασμένα. Βία. Ταραξίες. Ζωντανή αναμετάδοση. Ζωντανή αναμετάδοση".

Φωνή που επαναλαμβάνεται, θαρρείς υπνωτιστικά, δια μέσω των δεκαετιών, και το πλήθος, σαν αποχαυνωμένο, την ακούει, πάλι και πάλι και πάλι. Είναι εύκολο να δημιουργηθεί η ψευδαίσθηση, τάχα, πως τα ρεπορτάζ ποικίλουν, χρόνο με τον χρόνο, μέρα με τη μέρα, πως συνιστούν "απλά" μια "κάλυψη της αντικειμενικής πραγματικότητας", μία "αναμετάδοση των γεγονότων". Εύκολα κάποιος μπορεί να θέσει το ερώτημα: "μα αφού συμβαίνουν, να μη τα δείξει η TV;".

Τα φαινόμενα όμως απατούν. Μοιάζει, μα δεν είναι ζωντανή αναμετάδοση, ακόμα και αν δίνει τέτοια αίσθηση. Στην πραγματικότητα πρόκειται απλά για επανάληψη - γιατί, ξέρετε, τα σήριαλ που πουλάνε συμφέρει να τα μεταδίδουμε ξανά και ξανά και ξανά. Δεν είναι παρά μια κασέτα, που παίζει το ίδιο θέμα, συνέχεια, εδώ και πολλά χρόνια. Και θα συνεχίσει να το κάνει, όσο εμείς της δίνουμε σημασία - όσο την αναπαράγουμε.

Για δες. Το μολύβι αυτό που στρίβει την ξεχαρβαλωμένη ταινία της κασέτας που βλέπετε, στην αρχή του κειμένου, είναι το Μέσο. Και η ταινία που άγεται και φέρεται και δέχεται άκριτα ό,τι του σερβίρουν - είσαι εσύ. Εγώ. Είμαστε εμείς, όλοι.

"Το Μέσο είναι το Μήνυμα", έλεγε ο κοινωνιολόγος Ζαν Μποντριγιάρ. Η πραγματικότητα δεν αναμεταδίδεται "απλώς" από τα Μέσα - μα κατασκευάζεται, στα επιθυμητά πάντα καλούπια. Πρόκειται για ένα περίτεχνο μοντάζ: τι θα μπει, τι θα βγει, τι θα κοπεί, τι θα προβληθεί παραπάνω, σε ποιο σημείο θα γίνει το ζουμ και σε ποιo το fade out. Πρόκειται για την θεαματικότερη κινηματογραφική ταινία όλων.

Και αν απορείτε για τα πλήθη που ακόμα να ξυπνήσουν… και που θα συνεχίσουν να κοιμούνται για πολλή καιρό ακόμα… σκεφτείτε το εξής: δεν ξυπνούν, διότι απλά δεν γνωρίζουν πως κοιμούνται.

Και αν η φωνή παίζει συνέχεια στο repeat - τι σημασία έχει, από ένα σημείο και έπειτα. Οφείλουμε να παραδεχτούμε πως είναι βαθιά ελκυστική... Θα μπορούσαμε να αφεθούμε στον νανουριστικό ρυθμό της για πολλά, πολλά ακόμα χρόνια...


"Επεισόδια στα Εξάρχεια. Ζωντανή αναμετάδοση. Επεισόδια. Σπασμένα. Βία. Ταραξίες. Ζωντανή αναμετάδοση. Ζωντανή αναμετάδοση".





10 σχόλια:

  1. Θα έγραφα πώς ναι είναι ταινία αλλά κάκιστη και κανείς δεν τους πιστεύει πια αλλά δεν είναι σωστό...το βλέπω πάντα όταν πάω στους δικούς μου κατά τις 8 επίσκεψη :( Συνήθως το απεφεύγω εκείνη την ώρα. Οι δικοί μου είναι γεροντάκια ...αλλά μην ξεχνάμε ότι η χώρα είναι γεμάτη γεροντάκια ...που ακόμα πιστεύουν και ψηφίζουν!

    Πόσο δίκιο έχεις κούνελε....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αχ, αυτές οι ηλικίες των 60 και άνω... Μα ακόμα πιο παράξενο είναι Αριστέα όταν βλέπω νεότερους να κολλάνε - λες στην εποχή του ίντερνετ δεν θα υπήρχε λόγος, μα ακόμα συμβαίνει. Την καλησπέρα μου!

      Διαγραφή
  2. Πραγματικά αποκαλυπτική η ανάρτησή σου Κούνελε και εξαιρετικά σαφής όσον αφορά την πρόθεση των ΜΜΕ που θέλουν να χειραγωγήσουν με τρόπο βρώμικο και χυδαίο πάνω στα Κινηματικά γεγονότα.
    Το έργο είναι χιλιοπαιγμένο, παραμένει να αιωρείται το ερώτημα ποιος και πόσος κόσμος "τσιμπάει" και φυσικά το "γιατί"

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το "γιατί" τσιμπάει ο κόσμος, Γιάννη, νομίζω θα μπορούσε να γίνει θέμα ξεχωριστής ανάρτησης κάποια στιγμή... Σηκώνει πολλή ενδιαφέρουσα συζήτηση και ανάλυση το θέμα, γενικά...

      Τους χαιρετισμούς μου :)

      Διαγραφή
  3. ειναι λιγο τραγελαφικη η φαση γενικοτερα. των ειδησεων εννοω και των "νεων" που δεν ειναι νεα, ειναι παλια. σε λιγο θ'αρχισουν να μας δειχνουν και την πρωτη φορα που πατησε ο ανθρωπος στη σεληνη λες και ειναι -πλεον- κατι πρωτοτυπο και πρωτοποριακο... τηλεοραση βλεπω μονο αν με αναγκασουν να κατσω σε ενα δωματιο με τηλεοραση και δεν εχει τιποτα αλλο για να περασω την ωρα.. δεν ξερω τι δειχνει δλδ αυτη την εποχη. απο το ποστ σου καταλαβα πως τις ιδιες μαλακιες δειχνει απο τοτε που αποφασισα να μη πολυβλεπω.. κριμα :(

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Συνέχισε να μη βλέπεις - δε χάνεις τίποτα απολύτως, αυτό το λέω με σιγουριά. Υπάρχουν τόσα και τόσα πιο ενδιαφέροντα πράγματα που μπορούμε να κάνουμε, μα για διάφορους λόγους, μια μερίδα κόσμου προτιμά την αέναη επανάληψη του ίδιου και του ίδιου. Καληνύχτα

      Διαγραφή
  4. Δεν μπορώ να καταλάβω όταν υπάρχει η εναλλακτική ενημέρωση γιατί επιμένουν οι τηλεθεατές στα δελτία ειδήσεων, δεν είναι όλοι οι Έλληνες 80χρονες γιαγιούλες πια! Δεν ξέρω ίσως να είναι η βλαχιά μας και το ψώνιο μας που θέλουμε να βγούμε όλοι στην τηλεόραση και θαυμάζουμε τους διάσημους παρουσιαστές...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αλήθεια, τους θαυμάζεις? :P Βασικά βρισκόμαστε σε μια μεταβατική φάση. Μέχρι πριν 15 χρόνια ελάχιστοι χρησιμοποιούσαν ίντερνετ. Σε πολλούς οι τηλεοράσεις έχουν "ξεμείνει" ουσιαστικά, από την προδιαδικτυακή εποχή. Και η δύναμη της συνήθειας δεν ξεπερνιέται εύκολα, ειδικά αν πηγαίνουμε σε μεγαλύτερες ηλικίες και σε κόσμο μη-εξοικειωμένο με το διαδίκτυο... Και αν κάποιοι γονείς βλέπουν τηλεόραση όλη μέρα, το παιδί πιθανό να τους μιμηθεί μεγαλώνοντας.

      Έτσι που λες. :)

      Διαγραφή
    2. Α για το "θαυμάζουμε τους διάσημους" ;;;; Πάντα βάζω τον πληθυντικό από ευγένεια για να μην ακούγομαι καταγγελτική.

      Μου ήρθε και μια άλλη σκέψη. Ίσως να μην είναι θέμα παραπληροφόρισης αλλά νοσηρής σχέσης θύματος- θύτη. Σαν τους κακοποιημένους ανθρώπους που συνήθισαν το ξύλο και δεν έχουν μάθει ποτέ να είναι ελεύθεροι. Το βλέπω αυτό σε αρκετούς ανθρώπους σε απλά και καθημερινά πράματα. Έχω μια γωνστή πχ που φοβόται μη χάσει το σπίτι της και ενώ της είπα ότι με έναν καλό δικηγόρο μπορεί να ρίξει τις δόσεις του δανείου της δεν κουνίθηκε καθόλου από δειλία και μόνο.

      Διαγραφή
    3. Ο φόβος να κάνεις το επόμενο βήμα (ο φόβος του αγνώστου) είναι ένα από τα ισχυρότερα κίνητρα στον άνθρωπο. Προτιμούν τη σιγουριά και σταθερότητα εκείνου που έχουν ήδη (ακόμα και αν τους προκαλεί ζημιά), παρά το άγνωστο κάτι καινούργιου.

      Διαγραφή

You Might Also Like

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...