Δευτέρα, 16 Μαρτίου 2015

Γελαστά, επίπεδα εξώφυλλα






Χθες βράδυ τράβηξε το βλέμμα μου το ένθετο «Κ» της Καθημερινής. Το κεντρικό θέμα που δέσποζε στο εξώφυλλο είχε τον τίτλο «Πώς Γίνεσαι Δισεκατομμυριούχος πριν από τα 40», με υπότιτλο «πέντε αυτοδημιούργητοι από τη νέα λίστα του Forbes». Τα λευκά χαμόγελα και τα αστραφτερά βλέμματα των συγκεκριμένων πέντε δισεκατομμυριούχων σκορπούσαν μια παραπανίσια γυαλάδα στο ήδη γυαλιστερό χαρτί. Δες μας, έλεγαν, είμαστε νέοι και είμαστε πλούσιοι, πάμπλουτοι. Ποντάραμε, δοκιμάσαμε, κερδίσαμε. Μπορείς και συ!

Το αιώνιο αμερικανικό όνειρο. Ο αυτοδημιούργητος που καταφέρνει χάρη στην ατομική προσπάθεια, το δαιμόνιο νου και το επιχειρηματικό του πνεύμα να αγγίξει την κορυφή. Και για ποια κορυφή μιλάμε; Μα ασφαλώς ένα βουνό από χρήματα, σωροί που υψώνονται ως τον ουρανό, βάφοντας χρυσά τα σύννεφα.

Και φυσικά ο χαρακτηριστικός τίτλος που απευθύνεται σε ΣΕΝΑ, τον αναγνώστη («πως γίνεσαι δισεκατομμυριούχος»), παρέχοντας σου την αίσθηση πως κάτι τέτοιο είναι δυνατό, δίνοντας την εικόνα ενός ευέλικτου, τάχα, κοινωνικού συστήματος. Όλα είναι δυνατά, μπορείς και συ, με τύχη, πείσμα και προσπάθεια! Μα και αν δεν τα καταφέρεις, δεν έχει καμία σημασία απολύτως – το σημαντικό είναι να ξέρεις πως ΚΑΠΟΙΟΙ, «εκεί έξω», τα έχουν καταφέρει. Μια υπενθύμιση του status quo και της θέσης σου σε αυτό. Το παν είναι να γνωρίζεις που βρίσκεσαι σε σχέση με τους άλλους – και αν αισθάνεσαι μειονεκτικά, τόσο το καλύτερο. Ο σκοπός επετεύχθη.

Πάντα έτσι γινόταν. Μια ατελείωτη επίδειξη. Δεκαετίες πριν, στα εξώφυλλα ή στα κεντρικά άρθρα των περιοδικών, δέσποζαν πριγκίπισσες και βασιλιάδες. Κάποια στιγμή παραχώρησαν τη θέση τους σε μοιραίους σταρ του σινεμά και πανέμορφες καλλονές, πρωτοκλασάτους άντρες και γυναίκες. Ωραίους, πλούσιους και πετυχημένους. Η επιτυχία κρινόταν από τον συνδυασμό της εξωτερικής εμφάνισης με το χρήμα – που είχε αντικαταστήσει τους τίτλους ευγενείας. Ήταν οι αξίες της δυτικής κοινωνίας που κατέκλυσαν τον κόσμο. Σε όλες τις περιπτώσεις ο σκοπός ήταν η διαιώνιση του χάσματος, η συντήρηση των θεμελίων της καταναλωτικής καπιταλιστικής κοινωνίας. Εκείνο που προβάλλεται χρίζεται πρότυπο και αξία και ο μέσος άνθρωπος της καθημερινότητας οφείλει να το μιμηθεί, να το ακολουθήσει, ασυνείδητα τις περισσότερες φορές. Γίνε και συ μια Τζένιφερ Λόπεζ ή μια Αντζελίνα Τζολί, μπορείς. Γίνε και συ πάμπλουτος με ένα πολυτελές αμάξι και άφθονες γκόμενες να σε κυνηγούν ξωπίσω, μπορείς. Χτίσε το τέλειο κορμί. Αγόρασε ρούχα από τις ακριβότερες μάρκες. Πάρε ένα σπίτι με πισίνα και τζακούζι. Ποιος ξέρει – ίσως να διακοσμήσει και το ΔΙΚΟ ΣΟΥ λαμπερό χαμόγελο το εξώφυλλο κάποιου περιοδικού. Να σε δει ο απλός κόσμος, να σε ζηλέψει και να νιώσει μειονεκτικά με τη σειρά του.

Στη χώρα μας τα έντυπα lifestyle (που κατέκλυσαν τον Τύπο από τα τέλη της δεκαετίας του 80) επέκτειναν το φαινόμενο στα άκρα του, απευθυνόμενα σε άντρες και γυναίκες κάθε ηλικίας. «Τι Πρέπει να Κάνει ένας Άντρας ως τα 40 για να Είναι Άντρας», «Πώς να Είσαι In», «Τι Χρειάζεται να Κάνει μια Γυναίκα για να είναι Ποθητή», «Πόσο Καλός Είσαι στο Σεξ» και τα λοιπά. Μια ατελείωτη επιδειξιομανία των αξιών του νεοπλουτισμού, του υλισμού και της ρηχότητας. Μα ήταν ανοιχτή σε όλους – μπορείς και ΣΥ να γίνεις σαν εμάς, ωραίος, πλούσιος και μοιραίος! Αρκεί να ακολουθήσεις τις συμβουλές μας, να αντλήσεις από τα πρότυπά μας, να μεταλαμπαδεύσεις τις αξίες μας.

Και ο μέσος ανθρωπάκος να τρέχει ξωπίσω τους, να προσπαθεί να τους μοιάσει, να τους μιμηθεί, να γίνει κι αυτός ένας σαν εκείνους. «Γίνε σαν εμάς» σου λένε, υιοθέτησε τις αξίες μας, τον τρόπο ζωής μας - και όσο προσπαθείς να τους μοιάσεις, τόσο επιβεβαιώνεις την ανωτερότητά τους, μικρέ μου άνθρωπε.

Μα αν τα έντυπα του lifestyle υπήρξαν η «επιφανειακή» όψη του φαινομένου, η άλλη του πλευρά – η «σοβαροφανής» αναδεικνύεται σε άρθρα όπως εκείνο του «Κ»: «Πώς Γίνεσαι Εκατομμυριούχος πριν από τα 40». Μη σας ξεγελάει το σοβαρό περίβλημα. Η λογική είναι ακριβώς η ίδια.


***



Έχουμε δει τόσα και τόσα εξώφυλλα που μιλούν για χρήματα , για σεξ-απίλ, για γκλαμουριά και μόδα. Τόσα και τόσα άρθρα με θέμα τους «πώς να γίνεις εκατομμυριούχος», ή «πώς να γίνεις όμορφος». Μα δε βλέπω εξώφυλλα με τίτλους «Πώς να κάνεις Δέκα Ανθρώπους Ευτυχισμένους»… ή «Πώς να Εκτιμήσεις μια Φιλία»… ή «Πώς να Απολαύσεις μια Διαδρομή στο Κέντρο»… ή «Πώς να Αξιοποιήσεις Δημιουργικά τον Χρόνο σου»… ή «Πώς να Αφοσιωθείς στην Ανάγνωση Δέκα Βιβλίων»… ή «Πώς να Επικοινωνήσεις σε Μεγαλύτερο Βάθος με τους Άλλους», ή «Πώς να Αντλείς Χαρά από την Απλή, τόσο Απλή Καθημερινότητά σου»…


Μήπως συνιστούν μικρότερο δείκτη «επιτυχίας» τα πάνω, κύριοι;

Γιατί όχι εξώφυλλα με ανθρώπους της διπλανής πόρτας; Ανθρώπους που μπορεί να μας εμπνεύσουν κάτι θετικό με τις αξίες τους, όχι με την τσέπη ή τα μούτρα τους. Πείτε μου για χαρά, πείτε μου για δημιουργία, πείτε μου για ελπίδα, πείτε μου για ανατροπή, πείτε μου για ζωή! Τότε ναι, θα θελήσω να σας δω πρώτη σελίδα.

Δεν υπάρχει τόσο μεγάλο χάσμα, κύριοι. Οι πυραμίδες που στήνετε στέκονται σε πήλινα ποδάρια. Όλα είναι ένα επικοινωνιακό παιχνίδι – ένα τρυκ του εγκεφάλου, ίσα για να ψαρώνουν οι αφελείς – τι κρίμα που είναι τόσοι. Δε μας ενδιαφέρει να «γίνουμε δισεκατομμυριούχοι». Γελάμε, μα δεν έχουμε ανάγκη να γίνει το γέλιο μας εξώφυλλο. Θα είναι επίπεδο εξάλλου, τόσο επίπεδο.

Είναι οι αξίες εκείνες που κινούν τον κόσμο. Και οι αξίες σας, να ξέρετε, θα διαιωνίζονται όσο κάποιοι τις παίρνουν πολύ στα σοβαρά, όσο χειροκροτούν στο βάδισμά σας. Μα όταν τα φώτα της πασαρέλας σβήνουν, η επίδειξη τελειώνει. Και τι μένει τότε;

Ένα πελώριο μηδέν, πασπαλισμένο με χρυσόσκονη. Η πραγματικότητά σας.







ΥΓ – H παρούσα ανάρτηση ήταν εμβόλιμη. To φονικό κουνέλι θα επανέλθει σε τακτικούς ρυθμούς μέσα στον Απρίλιο.


~



10 σχόλια:

  1. Μα, πώς μπορεί κανείς να μην κάνει αυτές τις σκέψεις, κάθε φορά που βλέπει τέτοιου τύπου εξώφυλλα;
    Που κύριο σκοπό τους έχουν να σε κάνουν να παραγκωνίσεις αξίες, αρχές και πιστεύω, να πειστείς πως ο βόθρος που σου δείχνουν είναι κορυφή!
    Ωραίο κείμενο!
    Καλό βράδυ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πραγματικά όλο σχεδόν το κείμενο γεννήθηκε μεμιάς μέσα μου βλέποντας απλά αυτό το εξώφυλλο. Καλό βράδυ και σε σένα Woman!

      Διαγραφή
  2. Αχ, πόσο χαίρομαι που βλέπω νέα ανάρτηση από εσένα, κουνελάκι! Και πόσο δίκιο έχεις σε όσα λες και πάλι!
    Πολλά φιλιά (όχι διαφημιστικά) και πολλά χαμόγελα (όχι εξωφύλλου)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι δεκτά και με το παραπάνω. Χαιρετώ αγαπητή Pippi, θα τα πούμε ξανά με το καλό τον Απρίλη!

      Διαγραφή
  3. Φίλε "ΚΟΥΝΕΛΕ" καλησπέρα. Αυτή η εισβολή της ιδεοληψίας του life style είναι υπεύθυνη για την αξιακή κάθοδο της Ελληνικής Κοινωνίας στον ..Άδη. Κάτι τέτοια φαινόμενα άλλαξαν άρδην και στην τελική κατέστρεψαν παντελώς τον κοινωνικό ιστό και μετέτρεψαν την Ελληνική κοινωνία σε μια σάπια σακκούλα σκουπιδιών.
    Τα αποτελέσματα τα συλλέγουμε καθημερινά με όσες ειδήσεις μας περιβάλλουν, τελευταία η έμμεση δολοφονία του Βαγγέλη στα Γιάννινα.
    Από κοντά θλιβεροί πρωταγωνιστές και εργαλεία αυτής της παρακμής και χειραγώγησης τα "σοβαρά" έντυπα, οι ναυαρχίδες της αστικής τάξης στην Ελλάδα, ΔΟΛ, Καθημερινή και οι "οικονομικές" φυλλάδες.
    Τα υπόλοιπα τα αναφέρεις εκτενώς και πολύ σωστά.
    Καλό βράδυ φίλε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν έχω να προσθέσω κάτι περισσότερο σχετικά με όσα έγραψες, Γιάννη - χαίρομαι πάντως που απέχω σε μεγάλο βαθμό από τα γεγονότα της καθημερινότητας και από τα τηλεοπτικά ΜΜΕ. Να' σαι καλά!

      Διαγραφή
  4. Καλώς τον Κούνελο! Μου έλειψες!
    Στο περιοδικό γράφει άραγε ότι για να γίνεις δισεκατομμυριούχος απαιτείται και ιδιωτικό γκαράζ; Διότι, εντελώς συμπτωματικά, όλα αυτά τα σαΐνια της πληροφορικής είχαν ιδιωτικό γκαράζ, όπου έφτιαξαν το F/B, τα Windows, τους δορυφορους, τους πλανήτες κτλ.
    Ποτέ δεν θα γράψουν αυτά που ζητάς, διότι τέτοιους ανθρώπους δεν θέλουν να διαπλάσουν. Αυτοί οι άνθρωποι σκέφτονται, και όταν σκέφτονται, όταν απολαμβάνουν τις απλές χαρές, όταν γελούν αυθόρμητα, γίνονται επικίνδυνοι για το σύστημα.
    Καλή σου νύχτα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Την καλησπέρα μου φίλε μου Λωτοφάγε! Πάντως έχει ενδιαφέρον αν σκεφτεί κανείς πόσο "ελεύθερη" καυχιέται πως είναι η κοινωνία μας, μα πόσο ίδιες και ομοιόμορφες είναι οι αξίες που μεταδίδει δια των σημαντικών φορέων της, σε πρακτικό επίπεδο. Σε χαιρετώ, μέχρι να τα πούμε πάλι.

      Διαγραφή
  5. Αχ, τι κρίμα... Να μην προλάβω να διαβάσω εγκαίρως το ένθετο... Τώρα είναι αργά. Έχω περάσει εδώ και 14 χρόνια τα 40! Έχασα την ευκαιρία να γίνω δισεκατομμυριούχος!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αχ... Κρίμα και άδικο! Τα καλύτερα πράγματα εμφανίζονται πάντα με μεγάλη καθυστέρηση. Τουλάχιστον η νεότερη γενιά θα μπορέσει να ακολουθήσει το παράδειγμα των πρωταγωνιστών του άρθρου και να γίνει δισεκατομμυριούχα, σαν αυτούς. Είναι μια παρηγοριά!

      Διαγραφή

You Might Also Like

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...